​Bộ Tài chính vừa công bố hệ thống TTHC mới trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, với điểm nhấn là khai thác dữ liệu thay cho giấy tờ và sắp xếp lại nhiều thủ tục riêng lẻ. So với danh mục công bố năm 2025, thay đổi lần này hướng rõ hơn tới mục tiêu người dân không phải cung cấp lại thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.

Hình minh họa

25 thủ tục được công bố, sửa đổi hoặc bãi bỏ

Ngày 19/8/2026, Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 2270/QĐ-BTC, công bố 5 thủ tục hành chính mới, 15 thủ tục sửa đổi, bổ sung và bãi bỏ 5 thủ tục trong lĩnh vực BHXH. Quyết định có hiệu lực ngay từ ngày ký.

Năm thủ tục mới đáng chú ý gồm giải quyết chế độ đối với người lao động chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu và chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội; chi trả hỗ trợ đào tạo, nâng cao kỹ năng nghề; chi trả trợ cấp thất nghiệp và giám định chi phí khám, chữa bệnh BHYT.

Từ “nộp giấy tờ" sang “khai thác dữ liệu"

Điểm mới cốt lõi không chỉ nằm ở số lượng thủ tục. Quyết định mới cụ thể hóa chủ trương cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu theo Nghị quyết 66.7/2025/NQ-CP và quy định về giao dịch điện tử, Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm.

Theo đó, nhiều thành phần hồ sơ có thể được thay thế bằng dữ liệu khi thông tin đã tồn tại trong cơ sở dữ liệu của cơ quan BHXH, cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành được kết nối, chia sẻ. Người lao động, đơn vị sử dụng lao động không phải cung cấp lại; dữ liệu điện tử từ cơ sở khám chữa bệnh được ký số đúng quy định cũng có thể thay hồ sơ giấy. 

Người dân thực hiện TTHC tại Bộ phận “Một cửa" củ​a BHXH thành phố Đồng Nai

Ngay với thủ tục mới về trợ cấp hằng tháng cho người chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu, không yêu cầu nộp lại sổ BHXH bản giấy; hồ sơ có thể nộp trực tuyến, trực tiếp hoặc qua bưu chính công ích và thời hạn giải quyết tối đa 5 ngày làm việc.

Bãi bỏ thủ tục riêng, tích hợp nhu cầu của người dân

So với hệ thống thủ tục được công bố tại Quyết định 1474/QĐ-BTC ngày 24/4/2025, lần này 5 thủ tục được bãi bỏ, trong đó có thủ tục riêng về chuyển hình thức nhận chế độ giữa tiền mặt và tài khoản, ủy quyền lĩnh thay; truy lĩnh chế độ của người đã chết; hưởng tiếp lương hưu, trợ cấp và giải quyết dưỡng sức, phục hồi sức khỏe.

Đáng chú ý, bãi bỏ thủ tục riêng về ủy quyền không đồng nghĩa mất quyền ủy quyền; cá nhân, tổ chức vẫn được thực hiện khi có yêu cầu và văn bản ủy quyền theo pháp luật.

Những thay đổi này cho thấy cải cách TTHC BHXH đang chuyển từ giảm biểu mẫu đơn thuần sang tái thiết quy trình trên nền dữ liệu. Với người dân, giá trị dễ nhận thấy nhất là giảm giấy tờ, giảm việc kê khai lặp lại và mở rộng khả năng thực hiện thủ tục không phụ thuộc địa điểm; với ngành BHXH, dữ liệu trở thành nền tảng để tiếp nhận, đối soát và giải quyết chế độ nhanh, chính xác hơn.